SaaS - Software uit de muur
Met SaaS – Software as a Service – staan we aan de vooravond van radicale veranderingen op het gebied van zakelijke software. SaaS is software die wordt aangeboden als een online service, in plaats van software die geïnstalleerd is op een PC. Nooit meer zelf software kopen, installeren, onderhouden en updaten. SaaS biedt vrijheid voor een vast bedrag per maand.
Stofzuigen, televisiekijken, wassen, koken, je mobiel opladen: het lijkt allemaal zo vanzelfsprekend. Je stopt de stekker in het stopcontact en het apparaat werkt. Toch is het nog niet zo lang geleden dat hout zelf gehakt moest worden voor warmte, dat de was met de hand gedaan moest worden, en overhemden werden gestreken met een strijkijzer met gloeiende kooltjes erin. Elektriciteit uit het stopcontact is tegenwoordig heel vanzelfsprekend.
Vanzelfsprekend
SaaS is vergelijkbaar met elektriciteit uit het stopcontact. Niet meer zelf modderen met CD’tjes, licenties en hardware, maar direct inloggen via het web. SaaS is een model waarbij software niet meer zelf geïnstalleerd, ingericht, geüpdated en onderhouden wordt. De applicatie wordt via het web aangeboden en gebruikt. Ook de data staan op centrale servers. Deze servers staan in datacenters bij gespecialiseerde derde partijen. Voor de service wordt voor een vast bedrag per maand een abonnement afgesloten met de aanbieder. Het enige dat er nodig is, is een PC met internetverbinding. Software uit een internetkabel dus. Nog niet zo vanzelfsprekend echter. De adoptie van SaaS ligt in Europa ook achter op de Verenigde Staten, waar SaaS al meer gemeengoed is.
Kwestie van gewenning
Toch geven onderzoeken aan dat SaaS niet alleen een trend is. Het SaaS-concept vindt steeds meer ingang bij organisaties en software-producenten. Uit het rapport “SaaS Delivery Challenges On-Premise Software” van het onderzoeksbureau Gartner werd in 2005 5 procent van zakelijke software uitgegeven aan SaaS. Gartner verwacht dat dit percentage in 2011 op 25 ligt. IBM verwacht zelfs dat over 20 jaar alle software SaaS zal zijn. Ook Xander Orth, afgestudeerd bij TOPdesk Nederland met een studie naar het gebruik van SaaS binnen het MKB, ziet een toenemende interesse voor SaaS: “Ondanks de interesse is er nog wel veel schroom. De houding tegenover SaaS is afwachtend. De Verenigde Staten lopen wat dat betreft op ons voor; daar heeft iedereen het over SaaS. Het is eigenlijk ook een kwestie van gewenning aan en kennis over de materie.”
Het succes van SaaS is de reden waarom bedrijven als SAP, Oracle en Microsoft momenteel webdiensten ontwikkelen. Een voor velen al bekend voorbeeld van een SaaS-dienst zijn online boekhoud- en salarisadministratiepakketten zoals Asperion of Salesforce.com. Voor particulier gebruik zijn diensten als Gmail, MSN Hotmail, et cetera bekende toepassingen. Wereldwijd neemt het aantal SaaS-aanbieders met de dag toe.
Eigen database
SaaS-diensten bieden een standaardapplicatie die door meerdere klanten tegelijk op dezelfde centrale server gebruikt kan worden. Elke klant heeft daarbij een eigen database voor de gegevens. Hoewel SaaS- diensten dus een standaardapplicatie bieden, kan de applicatie vaak wel heel specifiek voor iedere organisatie ingericht worden. Om het voorbeeld van hierboven weer aan te halen: elektriciteit is ook al lang geen standaardproduct meer; er kan gekozen worden tussen een keur aan aanbieders, groene stroom, grijze stroom, dag- en nachtstroom, etc. Voor een maandelijks bedrag kan er onbezorgd gebruik worden gemaakt van het product. Ook bij SaaS kan een keuze worden gemaakt uit het aanbod van functionaliteiten dat de gebruiker denkt nodig te hebben.
Bij het SaaS-principe worden de voordelen van een grootschalig product gecombineerd met de voordelen van individuele toepasbaarheid. Elke klant zal de software naar eigen wens inrichten en gebruiken, in combinatie met eventueel adviesdiensten.
Voordelen boven klassieke software
SaaS biedt voordelen boven de ‘klassieke’ vorm van softwarelicenties. Met Software as a Service hoeven organisaties zich geen zorgen te maken over: installatie, licentie- en activatiecodes, hardware en updates. Er zijn geen extra investeringen nodig in hardware, infrastructuur, onderhoud, et cetera. Uitgebreide implementatietrajecten behoren tot het verleden; de software is direct voor iedere gebruiker beschikbaar. Dit wordt vaak als grootste voordeel van het SaaS-model gezien. Concreet gezien zorgt dit voor gereduceerde IT-beheerkosten.
Ook op het gebruikersvlak zijn er voordelen. Een van de belangrijkste is het ‘risicovoordeel’; gebruikers ervaren minder ‘downtime’ waardoor er meer continuïteit geboden kan worden. Implementaties en updates vormen geen hinderlijke onderbrekingen van de werkzaamheden. De organisatie profiteert van altijd up-to-date software; de SaaS-provider zorgt immers zelf voor de nieuwste versie van haar software. Bovendien werkt iedere gebruiker daardoor met dezelfde, meest recente, versie van de software. Door het karakter van SaaS-diensten is ook het samenwerken binnen één pakket makkelijker; het pakket is immers altijd en overal bereikbaar.
Vermoedens
Nadelen zouden de betrouwbaarheid van de dienst en bescherming van data kunnen zijn. Een producent die een SaaS-dienst aanbiedt zal zich daarin ook moeten bewijzen. Ondersteuning wordt soms ook gezien als nadeel. Door de applicatie transparant en gebruikersvriendelijk te maken en goede documentatie te leveren wordt een deel van de ondersteuning al overbodig.
Volgens het onderzoek van Xander Orth zijn veel nadelen gestoeld op onwetendheid: “Er is bij de door mij onderzochte organisaties een veronderstelling dat je met een SaaS-dienst heel afhankelijk wordt van de provider. Ook is er vaak een veronderstelling dat een SaaS-dienst weinig functionaliteiten heeft. Verder zitten veel van de onderzochte organisaties met vragen over de veiligheid en privacy: hoe zit het met de gebruikte hardware en infrastructuur en hoe wordt er omgegaan met de gegevens? SaaS-leveranciers moeten daarom goed informeren over deze veronderstellingen en vermoedens.”
Aanbod
Elke dag neemt het aanbod aan SaaS-diensten toe. De uitdaging voor veel organisaties zal dan ook liggen in het uitzoeken van de juiste leverancier met de juiste applicatie. Met applicaties volgens het SaaS-principe kan de installatie en het onderhoud volledig uit handen gegeven worden. Het grootste voordeel van SaaS is dat organisaties kosten en tijd kunnen besparen en zich meer op de kerntaken kunnen richten.
TOPdesk as a Service
Ook TOPdesk biedt haar servicemanagementapplicatie als online dienst aan. ‘TOPdesk as a Service’ is een dienst waarmee de service-management-applicatie TOPdesk wereldwijd toegankelijk is via het internet. Het kent alle functionaliteiten die de klassieke TOPdesk-applicaties ook kennen. Door de modulaire inrichting is het volledig aanpasbaar naar de wens van de gebruiker. Het is volledige ‘care-free’, wat betekent dat er geen installaties, beheer en onderhoud nodig zijn door de gebruiker. Bovendien levert TOPdesk dezelfde ondersteuning als bij haar andere pakketten.
TOPdesk as a Service maakt gebruik van servers van kwaliteitsmerken als Dell in het moderne datacenter Evoswitch in Haarlem. Back-ups worden opgeslagen in het datacenter Schiphol-Rijk. Elke gebruiker heeft een eigen, afgeschermde omgeving. De gebruiker blijft ook eigenaar van de data. De verbinding verloopt via Secure Socket Layers (SSL), bekend van bijvoorbeeld internetbankieren. Voor een rechtstreekse koppeling voor gegevensoverdracht wordt er gebruik gemaakt van VPN, een zogenaamde virtuele tunnel tussen het bedrijfsnetwerk van de gebruiker en de servers.
Met ‘TOPdesk as a Service’ komt TOPdesk tegemoet aan de wens van veel gebruikers. ‘TOPdesk as a Service’ is een waardevolle aanvulling op de bestaande producten en consultancydiensten van TOPdesk.
SaaS versus ASP?
SaaS lijkt een nieuwe (marketing-)term te zijn voor wat vroeger ASP (Application Service Providing) heette. Toch zijn er ook verschillen. ASP werd ooit bedacht door technici die simpelweg software op een centrale server via een webapplicatie beschikbaar wilden maken. SaaS speelt beter in op de wensen van gebruikers. Bij SaaS draait het om een complete dienst, waarbij een vaak speciaal voor het web ontwikkelde applicatie centraal staat. Software as a Service past binnen een IT-strategie waarbij wordt gestreefd naar zowel kostenoptimalisering als kwaliteitsverbetering.
Leave a comment