Ontwikkelen met de blik vooruit

Tekst: Amanda Dirkse

Tot welk punt heeft 15 jaar ontwikkeltijd TOPdesk-software gebracht? En op welke manier zorgt TOPdesk ervoor toekomstgericht software te ontwikkelen? We spraken hierover met Roel Spilker, één van de senior software-ontwikkelaars bij TOPdesk.

Roel onderzoekt voor TOPdesk de mogelijkheden op technisch gebied en houdt de trends op de markt bij. Samen met collega-ontwikkelaars denkt hij na over de volgende stappen in de ontwikkeling van TOPdesk-software.

Roel: “Om op de eerste vraag antwoord te geven: na 15 jaar software ontwikkelen zijn we aanbeland bij de vierde generatie TOPdesk-software. Een uitgebreide webapplicatie met een zeer vooruitstrevende en gebruiksvriendelijke interface.”

De ontwikkeling van de TOPdesk webinterface

Sinds 1999 is er een webinterface beschikbaar bij de windows-applicaties TOPdesk Operationeel 2, TOPdesk Professional 3 en lite. De beschikbaarheid van internet binnen bedrijven nam in die periode snel toe en het gemak van een selfservicedesk werd een gewilde stap richting beter servicemanagement. In 2005 kwam TOPdesk Enterprise 4 op de markt, de eerste versie die volledig webbased is. Enterprise is in de markt gezet als ons vlaggenschip, voor klanten die graag met een MS SQL of Oracle database willen werken en vooral veel meer aanmelders willen kunnen bedienen.

        “Gebruiksvriendelijkheid blijft altijd een prioriteit.”

Roel: “De stap naar een volledige webapplicatie was in 1999 nog ver weg voor TOPdesk, maar er werd wel aan de software ontwikkeld met de blik vooruit. Voor de ontwikkeling van de volgende generatie software, de webbased applicatie TOPdesk 4, waren veel extra eisen, ideeën en dromen. Gebruiksvriendelijkheid blijft echter altijd een prioriteit. We willen dat iedereen met TOPdesk-software kan werken, zonder extra installaties te verrichten en geconfronteerd te worden met onvoorziene kosten. Dat bedoelen wij met ‘service management simplified’. De ontwikkeling van TOPdesk 4 betekende dan ook een grote investering in tijd voor onderzoek en ontwikkeling. Veel functionaliteiten die vanzelfsprekend zijn in een traditionele windows-omgeving waren lange tijd niet beschikbaar in een standaardwebapplicatie. Maar wij wilden niet dat dat een excuus zou zijn voor een slechte interface. Het ontwerp van de interface heeft dan ook veel aandacht gekregen. En hoewel er voortdurend wordt gewerkt aan verbeteringen van de interface, en er technisch gezien nog veel meer mogelijk is, zijn we tevreden over het resultaat.”

Roel: “Naast gebruiksvriendelijkheid is de idee van de standaardapplicatie van groot belang voor onze ontwikkelstrategie. We geloven dat veel bedrijfsprocessen dezelfde problemen kennen en dat door de ontwikkeling van één goede applicatie heel veel bedrijven hun serviceprocessen kunnen optimaliseren. Dat maakt TOPdesk-software tevens een zeer betaalbare, of zelfs goedkope applicatie. Wij kunnen onze klanten garanderen dat de software stabiel is en goed werkt. Bovendien zijn we hierdoor in staat tot het regelmatig uitleveren van updates waardoor klanten altijd beschikken over de nieuwste functionaliteiten en technische verbeteringen.”

TOPdesk en Mango

TOPdesk en Mango

Het ontwikkelteam van TOPdesk werkt al enige jaren aan een eigen framework, Mango, waarin wij TOPdesk-software kunnen bouwen. Een beslissing met het oog op de toekomst die niet over één nacht ijs is gegaan. Roel: “We hadden te maken met een aantal problemen en vele ambities die met de werkwijze van toen niet opgelost en gehaald konden worden. De problemen hadden te maken met webbrowsers. Alle browsers hebben hun eigen manier om HTML te interpreteren en weer te geven. Wat noodzakelijke code is in de ene browser, wordt niet gelezen in de andere. Nu is alles te programmeren, maar dit feit heeft twee heel belangrijke nadelen. Het eerste nadeel is dat ontwikkelaars heel veel tijd moeten besteden aan het leren van de ‘dialecten’ van browsers. Ook het ontwikkelen van de software vertraagt daardoor. Het tweede nadeel vloeit hieruit voort: de kans dat een ontwikkelaar een fout maakt in de code met die verschillende dialecten is vele malen groter dan wanneer hij zich volledig kan richten op één programmeertaal.”

        “Een web-applicatie mag geen excuus zijn voor een slechte interface.”

Deze factoren hebben ons vier jaar geleden doen besluiten Mango te ontwikkelen. Na een lange periode waarin het framework zelf ontwikkeld moest worden, zijn we nu zover dat we nieuwe en bestaande kaarten in Mango kunnen opleveren. Mango heft niet alleen de nadelen voor onze ontwikkelaars op, maar levert de klant tevens robuustere software op. Onze ontwikkelaars programmeren de kaarten in Mango allemaal op dezelfde manier. In snelle, kleine stappen leveren we modules en functionaliteiten op zodat de klant direct kan profiteren van de verbeteringen en een veel dynamischere applicatie krijgt. Een belangrijke verbetering is bijvoorbeeld het sneller valideren van velden in kaarten. Voorheen moest de gebruiker de kaart opslaan om te zien of alle velden correct waren ingevuld. In een Mango-kaart wordt tijdens het invullen van de kaart al getoond welke gegevens nog ontbreken of incorrect zijn. Hierdoor kunnen mensen veel sneller werken.

Webbrowsers en webapplicaties

De nieuwste ontwikkelingen in de wereld van webbrowsers en webapplicaties worden door de Ontwikkelafdeling op de voet gevolgd. Roel: “Er komen steeds meer frameworks om luxe functies te bouwen in browsers. Voorbeelden zijn Flash, Flex, Air, Google web toolkit en Google Gears. Je kunt daarmee meer dan alleen linkjes en ‘forms’ submitten; je kunt tabbladen, rechtermuisknopmenu’s en pagina’s aanpassen door verschillende waarden in te vullen. Deze ontwikkelingen op het gebied van webapplicaties worden ook wel Rich Internet Applications (RIA) genoemd. TOPdesk Enterprise kan dit al enige jaren, maar destijds heette deze technologie nog geen RIA.”

 “Een andere trend is de Firefox spin-off Prism. Roel: “Met Prism kun je een webapplicatie gebruiken ‘buiten’ een browser. Prism schakelt de look van de browser uit. Ook de recent aangekondigde Google-browser Chrome zit op dit pad. De applicatie die je binnen deze browsers gebruikt lijkt daardoor meer op een windows-applicatie dan een webapplicatie, waardoor gebruikers niet in de war raken door de mogelijkheden en onmogelijkheden van webbrowsers.” Binnen webapplicaties is tegenwoordig veel meer mogelijk dan een paar jaar geleden. Veel gebruikers verwachten bijvoorbeeld niet dat in webapplicaties nuttige rechtermuisknopmenu’s beschikbaar zijn. Ze zullen dit dus niet intuïtief gebruiken. Dat is heel zonde en gaat ten koste van de gebruiksvriendelijkheid van een applicatie. Het experimenteren met dit soort tools is voor ons interessant, omdat wij daardoor in kunnen spelen op de intuïtieve verwachtingen van de gebruiker.”

De toekomst

Het belangrijkste doel voor TOPdesk is om de serviceprocessen bij organisaties steeds beter en gebruiksvriendelijker te ondersteunen met onze software. Mango is de basis waarop we verder aan onze software bouwen. De uitdaging van softwareontwikkeling in Nederland ligt helaas niet altijd bij de techniek maar ook bij het vinden van geschikte ontwikkelaars. Roel: “We selecteren onze nieuwe collega’s nauwkeurig. De instroom van nieuwe ontwikkelaars is beperkt, maar aan de werksfeer zal het niet liggen; het Intermediair-onderzoek van 2007 toonde aan dat TOPdesk een goede werkgever is, op het criterium werkplezier behaalden we zelfs de hoogste score.” Het vinden van geschikte ontwikkelaars is een probleem waar ook andere Nederlandse softwarebedrijven mee kampen. Roel: “Hoewel wij ons volledig inzetten voor het uitbreiden van ons team in Delft, richten we ook onze blik op het buitenland. De internationalisering van TOPdesk maa kt het mogelijk om in het buitenland ontwikkelteams op te starten. Op de Duitse arbeidsmarkt lopen bijvoorbeeld meer gekwalificeerde ontwikkelaars rond die een baan zoeken. Sinds een jaar is bij TOPdesk Duitsland, in Kaiserslautern, een ontwikkelteam met acht ontwikkelaars actief. Deze uitbreiding van het ontwikkelteam zet zoden aan de dijk voor ons. Daarnaast richten we onze pijlen op Midden-Europa.”

En wat valt er in de toekomst te verwachten van de techniek? Roel: “De komende jaren zullen er nog voldoende mogelijkheden zijn om webapplicaties nog luxer te maken en we zullen proberen deze ten volle te benutten. Maar er kan een moment komen dat webbrowsers niet meer toereikend zijn voor de eisen die aan applicaties gesteld worden. Als dat moment aanbreekt, zijn wij dankzij Mango ook in staat kaarten te ontwikkelen voor native windows ofwel traditionele niet-webapplicaties.”

TOPdesk-kaarten in Mango

Een Persoonskaart in TOPdesk Enterprise 4.0.9 en 4.1. In de 4.1-versie is er voor het eerst een volledige module met kaarten die gemaakt zijn met Mango. Alle kaarten van de module Ondersteunende bestanden (Persoons-, Gebruikers-, Behandelaarskaarten, etc.) zijn omgeschreven naar Mango.

Een kaart in Mango werkt dynamischer, wat veel voordelen brengt:
• Bij het bladeren in kaarten wordt niet de hele kaart ververst, maar alleen de waarden in die kaart. Hierdoor worden kaarten sneller geladen en is het beeld op het scherm rustiger.
• Een geopende kaart is direct wijzigbaar; u hoeft dus niet eerst op de knop ‘Wijzigen’ te klikken om de gegevens op een kaart aan te passen.
• Bij het invullen van een kaart is direct duidelijk welke velden verplicht zijn of een ongeldige waarde bevatten. In een Mango-kaart kleurt zo’n veld automatisch rood.

Leave a comment